Banner
Atık Piller Hakkında Önemli Bilgiler Print E-mail

Pilleri çöpe atmayın. Bir pil çevreye, bir ton çöpten daha çok zarar verir.

ImagePiyasada NiMh şarjlı piller tanesi yaklaşık 5 YTL' ye satılmaktadır. 1000 kez şarj yapılabilen NiMh pillerin her kullanım için maliyeti en çok 0,5 kuruş olmaktadır. (1 kuruş bile değil)

ImagePiyasada 4 tanesi 1 YTL satılan sıradan pillerden kullanıldığında bir pil 25 kuruşa mal olmaktadır. Ucuz gibi gözüken bu sıradan pillere, şarjlı pillerin tam 50 katı para ödediğinin kaç kişi farkındadır acaba? Bunun yanında her kullanımda bu ucuz gibi gözüken pilleri kullananlar, çevreye çok zararlı atıkların yayılmasına aracılık etmiş olmaktadırlar.

ImageHem çevreniz hem de cebiniz için NiMh şarjlı pil kullanın ve piilerin ömürleri tükendiğinde kullandığınız her çeşit pili çöpe değil,  özel toplama kutularına atın.  Pillerin içeriğinde bulunan cıva, kadmiyum ve kurşun elementleri, kansere, nörolojik bozukluklara, akciğer hastalıklarına, beyin iltihaplanmasına ve kısırlığa yol açıyor.Image

0-6 yaş grubu çocuklar daha çok etkileniyor. Pillerin çevreye ve sağlığımıza verdiği zararlar

hakkındaki haberimizi vermeden önce DOĞADER olarak sizlere pillerle ilgili birkaç önerimiz olacak.Image

  • Hiçbir pili çöpe atmayın. (Saat, cep telefonu, dizüstü bilgisayar pilleri gibi her türlü elektronik aygıtların pilleri dahil)

  • Ömrü tükenmiş pillerinizi biriktirerek, özel pil toplama kutularına atın.

  • Eczanelerde pil toplama kutuları bulunmaktadır. Pillerinizi biriktirerek size en yakın eczanedeki pil kutularına atın.

    Pil toplama kutularını, muhtarlıklarda, büyük alışveriş merkezlerinde bulabilirsiniz.

  • ImagePil toplama kutularından alınan piller, özel depolarda, zararsız duruma saklanmaktadır.

  • Alkalin ve diğer sıradan piller yerine şarjlı pil kullanın.

  • Toplam kullanım süresi düşünüldüğünde (1000 kez şarj) şarjlı piler sıradan pillere göre çok daha ucuzdur.
  • Alkalin ve diğer sıradan piller şarj edilemezler. (Patlar)

  • Şarjlı pillerin üzerinde "Rechargeable" yazar.

  • NiCd şarjlı pil kullanmayın. (NiCd-Nikel Kadmiyum)

  • NiCd piller şarjlı pil olmasına karşın, içerdiği Kadmiyum elementi, halk sağlığı ve çevre üzerinde çok fazla olumsuz etkileri bulunmaktadır.

  • Ayrıca, NiCd piller sahip oldukları "bellek etkisi" nedeniyle ömürleri kısadır.

  • NiMH şarzlı pil kullanın. (NiMH-Nikel Metal Hydride)

  • NiMh piller yaklaşık 1000 kez doldurulabilir.Image

  • mAh değeri yüksek piller daha uzun dayanır. Günümüzde AA serisi 2700 mAh, AAA serisi 1100 mAh gücünde, çok uzun süre enerjisini koruyan NiMH pilleri piyasada rahatlıkla bulabilirsiniz.

  • Hızlı dolum, pillerinizde "pişme etkisine" neden olarak pilin ömrünü kısaltır. Kalem pillerin şarz süresi en az 16 saat olmalıdır. Daha kısa sürede dolum yapan aygıtlar, pillere zarar verir.

  • Şarjlı pilleri, tam boşalmadan şarj etmeyin. Normalde 1000 kez olan dolum sayısı, her şajda bir azalır.  

  • NiMH pilleri, yarım şarjdan sonra tam boşalmaya izin verirseniz eski gücüne kavuşturmuş olursunuz. (Bellek etkisi sıfırlanır. Bu da 1000'in çok üzerinde dolum yapabileceğiniz anlamına gelir.)

DOĞADER   

 

Atık pilde kanser tehlikesi

A.A. Hürriyet Gazetesi - 5 Ocak 2007
http://www.hurriyet.com.tr/yasam/5724613.asp?m=1


ImageÇöpe atılarak zamanla bozulan ve gövdesinde akıntı meydana gelen pillerin içeriğinde bulunan cıva, kadmiyum ve kurşunun,kansere, nörolojik bozukluklara, akciğer hastalıklarına, beyin iltihaplanmasına ve kısırlığa yol açtığı belirtildi.

Çevre ve Orman Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Mustafa Öztürk tarafından hazırlanan, "Pil-Akü Kullanımı ve Atık Piller ile Akülerin Zararları" başlıklı araştırmada, enerjisi bitmiş pillerin, çöpe atılmaları durumunda hava, su ve toprak kaynaklarını kirleterek insanların sağlığı üzerinde olumsuz etkilere neden olacağı vurgulandı.

CIVA
ImageÇöpe atılan pillerin, katı atık depolama sahasında zamanla bozularak içeriğinde bulunan bazı tehlikeli ve zararlı maddelerin serbest kalacağı kaydedilen araştırmada, bu maddelerin arasında cıvanın da olduğu ifade edildi.

Cıvanın, doğada bozulmadan uzun süre kalacağı kaydedilen araştırmada, maddenin, hızla deri ya da solunum yoluyla vücuda girebileceği belirtildi. Maddenin, eser miktarda olmasının bile hiçbir şeyi değiştirmeyeceğine dikkat çekilen araştırmada, içme suyu veya gıda zinciri yoluyla insan vücuduna giren cıvanın, parastezi, ataksi, dişarti ve sağırlık gibi nörolojik bozukluklara, merkezi sinir sisteminin tahribine, kansere, böbrek, karaciğer ve beyin dokularının tahribine, kromozomları bozmak suretiyle sakat çocuk doğumlarına neden olabileceği kaydedildi.

Pilin içeriğinde bulunan ağır metaller arasındaki en tehlikeli ve toksit maddelerden birinin "Kadmiyum" olduğu vurgulanan araştırmada, pillerin çöp depo sahasında bozularak kadmiyum ve bileşiklerinin serbest hale geçtiği ve suya karıştığı ifade edildi. Kadmiyumlu sızıntı suyunun, içme suyu ve toprağı kirleterek gıda zinciri ve su yoluyla insan vücuduna girdiği belirtilen açıklamada, kadmiyumun, akciğer hastalıklarına, prostat kanserine, kansızlığa, doku ve böbrek üstü bezlerin tahribine neden olduğu ifade edildi.

Kadmiyumun, vücuttaki yarılanma ömrünün 10 ile 25 yıl arasında değiştiği belirtilen araştırmada, içme suyu veya gıda zinciriyle alınan kadmiyumun yüzde 2'sinin vücutta birikirken, solunum yoluyla gelen kadmiyumun ise yüzde 10-50'sinin vücutta tutulduğuna dikkat çekildi.

Vücudun, tutulma aşamasında kadmiyumu, kalsiyum gibi algılayarak biriktirmeye başladığı ifade edilen araştırmada, bu aşamada, kalsiyum eksilmesinden dolayı kemiklerin yavaş yavaş zayıflamaya başlayacağı, ayakta durmanın hatta öksürmenin bile kemiklerin kırılmasına ve insanın ölmesine neden olabileceği vurgulandı.

KURŞUN
ImagePillerin ve akülerin yapısında bulunan toksit maddelerden bir diğerinin "kurşun" olduğu belirtilen açıklamada, maddenin, vücuda solunum, içme suyu veya gıda zinciri yoluyla girdiği kaydedildi.

Vücuda giren kurşunun, ciğerlere kadar ulaştığı ve ciğerlerde yavaş yavaş emilerek kana karıştığı anlatılan araştırmada, maddenin kan yoluyla ulaştığı karaciğer, böbrek, beyin ve kas gibi yumuşak dokularda 35-40 gün bekledikten sonra kurşun metabolitleri yardımıyla kemik ve diş gibi sert dokularda toplandığı ifada edildi.

Araştırmada, 0-6 yaş grubu çocukların kurşun kirliliğinden yetişkinlere göre en az 4 kat daha fazla etkilendikleri belirtilerek, maddenin, işitme bozukluğuna, sinir iletim sisteminde ve hemoglobin bileşiminde düşmeye, kansızlığa, mide ağrısına, böbrek ve beyin iltihaplanmasına, kısırlığa, kansere ve ölüme neden olduğu vurgulandı.

YEREL YÖNETİMLERİN GÖREVLERİ

Araştırmada, pillerin toplanarak, özel bertaraf tesislerine gönderilmesi gerektiği belirtilerek, pil üreticilerinden, mamullerinin üzerine, "Çöpe Atılması Yasaktır" ibaresini veya şeklini koymaları istendi.

Özellikle, cıvalı ve kadmiyumlu pillerin Türkiye'ye girişine sınırlamalar getirilmesinin önemine değinilen araştırmada, ithalatçı firmaların bu konuda önceden uyarılması ve kullanıcıların bilgilendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Araştırmada, atık pillerin toplanması ve bertaraf edilmesi konusunda yerel yönetimlerin de yapabilecekleri çalışmalar olduğu ifade edildi.

Pillerdeki cıva, kadmiyum ve kurşun gibi zehirli ağır metaller konusunda halkı bilinçlendirme yönünde tanıtım çalışmaları yapılabileceği belirtilen araştırmada, yerel yönetimlerin üstlenebileceği uygulamalar şöyle sıralandı:

  • Pillerin ayrı toplanmasını sağlamakImage

  • Kırmızı renkli pil kutuları ile pil toplama merkezleri oluşturmak.

  • Kırmızı renkli pil toplama araçları oluşturmak

  • Vatandaşları pilleri nasıl ayrı toplayacakları konusunda bilgilendirmek

  • Pil toplama işlemini illerin genelinde yaygınlaştırılması

  • Pillerin depolama alanlarında ayrı özel hücrelerde depolanmasını sağlamak

  • Medyaya piller konusunda bilgi vermekImage

  • Pillerin tehlikeli madde (cıva, kadmiyum ve kurşun gibi) içerdiğini gelişi güzel kullanılmaması gerektiğini anlatmak

  • Akmış pillerin tehlikesi, eldivensiz dokunulmaması ve ellerin mutlaka yıkanması gerektiği konusunda eğitim vermek

  • Pillerin tehlikeli madde içermesi sebebiyle dille kontrol edilmemesi gerektiğini kamuoyuna duyurmak

 

Notebooklar ve Patlayan Piller ve Yanlış Kullanım

http://www.atkbilisim.com/bilgilendirme-bolumu/31-bilgisayar-ve-guvenlik/15-notebooklar-ve-patlayan-piller-ve-yanlis-kullanimi.html

Genel Bakış
Pilleri anlatırken kolay kavranması için aşağıda da resimle gösterilen Su Kulesi benzetmesi çok uygun bir örnektir.

Elektronik bileşenleri anlamak açısından suyla benzerlikler kurmak yardımcı olabilir. Yani işleri kolaylaştırmak için elektronlar ve kablolar yerine su ve boruları kullanabiliriz. Bu bakımdan pilleri bir su kulesi olarak düşünebiliriz:

 

Elektronik Terim
Su Karşılığı
Dönüşüm
Gerilim (Voltage) Su Basıncı (Water pressure) 14V = 14 kPA
Akım (Current) Akış Hızı (Flow Rate) 1800mA = 1800 m3/saat
Zaman Zaman 1 saat = 1 saat

Kapak açıldığında depodaki su boşalıyor ve pompa sayesinde yeninden dolduruluyor. Her su kulesi farklı yükseklik ve boyutlara sahip olabilir bu yüzden farklı kapasitelere ve basınçlara sahiptirler. Yani benzerliği kuracak olursak: gerilim = basınç, kapasite = depo büyüklüğü ve akım = akış hızı. Pompayı da duvardaki elektrik prizi olarak düşünebiliriz.

Farklı pil kimyası bu benzerlikte farklı depo üretim tekniklerine benzetilebilir: duvar kalınlığı, malzeme, şekil, basınç sınırları gibi. Ayrıca güvenlik açısından benzerlik kurarsak deponun kaldırabileceğinden daha hızlı su doldurur veya boşaltırsanız depoya zarar verirsiniz! Piller söz konusu olduğunda da bu durum aynen geçerlidir. Yüksek enerji yoğunluğu sunabilen Lityum-iyon pilleri de aynı depolama alnına daha fazla su alabilen depolar olarak düşünebilirsiniz.

Pil Teknolojisi
Günümüzde en çok kullanılan iki pil kimyası vardır Nikel Metal Hidrid (NiMH) ve Lityum-iyon (Li-ion). Her iki teknolojide eski Nikel-Kadmiyum (NiCad) pil teknolojisinin yüksek yoğunluk eksikliği ve hafıza etkisi (memory effect) gibi eksikleri üzerine yapılan geliştirmelerle ortaya çıkmıştır.

NiMH ve Li-ion Karşılaştırması

 

NiMH

Li-ion

Maliyet

Düşük

Yüksek

Ağırlık

Daha Ağır

Daha Hafif

Enerji Yoğunluğu

Kilogram başına 60+ Watt-saat

Kilogram başına 200 Watt-saat

Kendinden Boşalma (Self Discharge)

20 C derecede her ay 30%

15.5 C derecede her ay 5%

En Yüksek Doldurma Hızı

Kapasite bölü 10

Kapasite bölü 2

Döngü ömrü

~300 döngü

12 – 18 ay arası (döngü sayısı önemsiz)

Derin Boşalma (Deep Discharge)

Büyük ihtimalle pili öldürür

Kesinlikle pili öldürür

Yüksek Isı

Hücreler genişler ve sızma yapabilir

Pili patlatabilir

Kullanılan Koruma Devreleri

Genellikle gazı sıvıya çeviren kimyasal bir katalizör eklenir.

Yüksek sıcaklık kapatma
Basınç düşürme gaz çıkışı
Aşırı şarj kesmesi
Aşırı boşalma koruması
Kısa devre koruması

Saklama Koşulları

Boş olarak saklanabilir

40% dolu, soğutulmuş ama donuk değil

Pillerin Doldurulması Ve Bakımı
Her yönden Li-ion piller çok titizler. Yukarıdaki tablodan da görebileceğiniz gibi bu tip pillerin bozulması için çok küçük şeyler yetebiliyor. Fazla ısıyı veya fazla soğuğu sevmezler. Derin boşalma (deep discharge), hızlı doldurma veya boşaltma gibi şeylerden nefret ederler. Eğer piller boşken çalıştırmaya çalışırsanız hemen bozulurlar. Diğer taraftan NiMH piller nispeten daha güvenli ve daha az zehirlidir. Bu tip piller yüksek sıcaklıkları sevmezler ve bir rafta unutulurlarsa birkaç ay içerisinde boşalırlar. Tekrar tam kapasite çalışabilmeleri için birkaç kez doldurup boşaltma döngüsünün uygulanması gerekir.

Yanlış kullanım yüzünden ortaya çıkabilecek sorunlardan kaynaklanan patlama tehlikesi azdır. Her ne kadar gündemde fazlaca bahsedilse de söylediğine ters olsa da satılan milyonlarca pilden sadece birkaç yüz tanesi alev alır ve bunlarında çok küçük bir kısmı patlar. Ancak SONY ve PANASONIC bir seri üretim pillerde üretim kaynaklı bir sorundan dolayı bu milyonlarca pili geri çağırmıştır. Böyle bir şeyin başınıza gelme ihtimali kafanıza bir meteor düşmesi ihtimalinden daha azdır. Ancak Li-ion pilleri düzgün kullanmazsanız kapasitelerini kolayca kaybederler bu yüzden "bakım ve besleme" önemlidir.
Pil Ömrünü Kısaltmak İçin 1. Yöntem: Pişirme

Neredeyse bütün yeni dizüstü bilgisayarların sıcaklığı uzaklaştırmak için bir fanı vardır. Ancak ne yazık ki bazen yanlış kasa tasarımı yüzünden ısı doğrudan pillerin üzerine aktarılır. Özellikle Li-ion piller için pişirme etkisi dediğimiz bu durum pil ömrü için bir numaralı düşmandır. %40 dolu konumda soğuk bir ortam saklanan Li-ion piller on yıl boyunca bozulmadan bekleyebilir. Ancak duvara takılı bir dizüstü bilgisayarın içinde pişirildiklerinde ömürleri 12–18 aya kadar düşer. Eğer aradan bir yıl geçtikten sonra dizüstü bilgisayarınızın eskisi kadar uzun çalışmadığını düşünüyorsanız cevap belli: Sıcaklık! Bilgisayarınız duvara takılıyken pili sisteminize bağlı kullanmak elektrik kesilmelerine karşı bir önlem sağlayabilir ancak çoğu zaman pilinizin ömrünü fazla ısıdan dolayı tüketir. Bu durum dizüstü bilgisayar soğutucularının işe yaradığını gösterir mi? Belki! Peki dizüstünüz hep masaüstünde duruyorsa? Pilinizi dolu bir şekilde buzdolabında tutmak daha iyi olmaz mı?
Pil Ömrünü Kısaltmak İçin 2. Yöntem: Hızlı Doldurma

Pil kimyasından bağımsız olarak pek çok dizüstü bilgisayar pil hücrelerini hızlı doldurmaya çalışır. Hızlı dolum işlemi pilinizin ısınmanıza neden olur ve pilin içindeki kimyasal maddelerin buharlaşarak kaybolmalarını sağlar. Eğer su kulesi benzetmesini hatırlarsanız depoyu yüksek basınçlı suyla hızlı bir şekilde doldurduğunuzu düşünün. Bu durum pilinizin çok daha çabuk eskimesine neden olacaktır. NiMH piller genellikle birkaç yüz kere doldurma boşaltma döngüsüne sahipken hızlı şarj işlemi bu döngü sayısını ciddi şekilde azaltır. Ek olarak pilinizde olan herhangi bir hatanın daha da kötü olmasına neden olur. Dizüstü üreticilerinin isteğe bağlı olarak pil doldurma hızını düşürebilen bir seçenek koymaması gerçekten üzücü.

Sonuç

Pillerin Geleceği
Çoğu büyük markanın pilleri Japonya tarafından üretiliyor ve bunların da önemli bir kısmı Sony Energytec imzalı. Bunun temel nedeni pil teknolojisi konusunda Sony'nin ileri seviye tecrübeye ve bilgiye sahip olmasıdır ayrıca Li-ion pillerin patenti Sony’e aittir. Gördüğünüz gibi Sony pil teknolojisinin daha güvenli olması konusunda ciddi ilerleme kaydetmiş fakat yine de bu ürünleri %100 güvenli yapmak imkânsızdır. Şu ana kadar bildirilen patlayan pil haberlerinin büyük bir çoğunluğunda üzerinde herhangi bir koruma devresi olmayan Çin malı isimsiz piller başrol oynuyor. Ancak bu durum markalı pillerin herhangi bir sorun yaratmayacağı anlamına da gelmez.

Pil teknolojisinin geleceği ne olacak? Yakıt hücreli piller konusunda büyük bir umut var. Bu teknoloji, benzin gibi yoğun enerji taşıyabilen bir sıvının veya jelin bir çeşit depolama kutusu içinde taşınabilir aygıtınıza yerleştirilmesini gerektiriyor. Alkol ya da diğer hidrokarbon sıvılar yüksek yoğunlukta enerji taşıdıkları için tercih ediliyorlar. Bu teknolojinin gelişip, günümüz pil yapısının yerini alıp alamayacağını bekleyip göreceğiz.
Kısaca Dikkat Edilmesi Gerekenler

1. Dizüstü bilgisayar pilinizi serin tutun.

2. Cihaz prizde takılı iken mümkün olduğunca pilini çıkararak kullanın. (Çıkardığınız pili daha sıcak bir yede muhafaza etmeyin. Direkt Güneş ışına ve ya Kalorifer peteklerine dikkat edin.)

3. Günümüzde birçok bilgisayar "Hızlı şarj" özelliği ile pili hızlı şarj etmekte fakat hızlı şarj olan pilin de üreteceği ısı arttığından pil ömründe kısalmaya neden olacaktır. Bilgisayarınızla çalışırken pilini şarj etmeniz durumunda şarj süresi %50 uzayacak fakat bu süre zarfında bilgisayarda ısı üretecektir. Mümkün olduğunda bilgisayarınızı kapattıktan sonra şarj edin. Şarj esnasında aşırı ısınan pilleriniz varsa derhal servise başvurunuz. (Aşırı ısı : Ortam sıcaklığına göre değişken olmakla beraber elinizi 10 sn pile yapıştırdığınızda eliniz yanıyorsa derhal teknik servisinize danışın.)

4. Pilinizi Sıkça doldurma boşaltma döngüsüne sokarsanız daha çabuk eskimesine neden olursunuz.

5. Pili kesinlikle açmayın! Akan veya sızdıran pilleri çocuklardan uzak tutun. Pil toplama merkezlerine teslim etmeye çalışın. Ve çöpe atmayın. Çöp toplama merkezlerinde ayrıştırma işleminin yetersiz olduğu durumlarda li-ion piller NiMh pillere göre doğaya daha fazla zarar verir. Toplama merkezleri için üretici dağıtıcı ve satıcıların yasal sorumluluğu bulunduğunu unutmayınız.

6. Günümüzde satın alınan taşınabilir bilgisayarların %99,5 inde kullanılan Li-ion piller veya günümüzdeki diğer alternatif ürünlerden hiçbirisi %100 güvenli değildir. Fakat bir patlamanın sizin başınıza gelme ihtimali çok düşüktür.

7. NiMH piller daha güvenlidir fakat kapasiteleri düşüktür. Ayrıca sadece en alt seviye ürünlerle birlikte gelmektedir. Gerçekten sahip olmak isterseniz bunu ya kendi pilinizi üreterek ya da daha profesyonel birisinden bunu talep ederek gerçekleştirebilirsiniz. Tüm üreticiler NiMh pilleri bir alternatif olarak görmemektedirler.

8. Li-ion piller devamlı sıcak dizüstü çalışma ortamı nedeniyle 12–18 ay içinde eskimeleri kaçınılmazdır.

9. Pil yenilemesi yapacağınız zaman kimi ucuz menşei belirsiz piller yerine markalı ve garantili ürünleri tercih ediniz. Bu hem bilgisayarınız, hem verileriniz hem de sizin için en mantıklı çözüm olacaktır.

10. Kesinlikle üreticilerin uygun gördüğü kapasite ve özellikteki şarj cihazlarını kullanın Aksi takdirde kötü bir kaynak bilgisayarınızın, Güç devresine, Ana kartına ve piline zarar verebilir.

11. Bu önerileri benzer şekilde cep telefonu, kamera vb. elektronik cihazlarınız için de kullanınız.